Door: bestuursvoorzitter Charlotte de Fraiture

De Reeuwijkse Plassen, een ideale plek om te ontspannen. Je kunt er varen, wandelen, vissen of simpelweg genieten van de rust, het water en het afwisselende landschap van plassen, eilanden, legakkers en rietkragen. Juist die combinatie van natuur en recreatie maakt het gebied zo bijzonder. Tegelijkertijd verandert het landschap. We zien dat legakkers en oevers afkalven, rietkragen verdwijnen, de waterkwaliteit staat onder druk. Daardoor komen de planten en dieren die het gebied zo waardevol maken steeds meer in de knel.

Deze ontwikkelingen spelen al langer en er is gelukkig veel kennis aanwezig over wat nodig is om de natuur te herstellen en te behouden. Die kennis zit bij eigenaren, beheerders, stichtingen en andere betrokkenen, en is ook vastgelegd in eerdere onderzoeken en kaarten.

Kennis vertaald naar een natuurbeheervisie
Stichting De 12 Reeuwijkse Plassen heeft Waardenburg Ecology gevraagd deze kennis samen te brengen. Na enkele bijeenkomsten, interviews en gebruik makend van eerder onderzoek is nu een natuurbeheervisie tot stand gekomen. Deze visie geeft een gezamenlijke en goed onderbouwde basis voor het werk van de stichting. Het geeft aan welke natuurwaarden prioriteit verdienen, welke maatregelen echt verschil maken en hoe we ervoor zorgen dat natuurherstel ook op lange termijn blijvend is.

De beheervisie schetst een toekomstbeeld waarin open water, rietmoeras, eilanden, stabiele legakkers en brede natuurlijke oevers weer één samenhangend ecosysteem vormen. Daarbij wordt gekeken naar doelsoorten die laten zien hoe goed de kwaliteit van het gebied is. Dit zijn de zwarte stern, de grote karekiet, de groene glazenmaker, de otter en de noordse woelmuis.

Samen keuzes maken
Op 12 juni presenteerde Waardenburg Ecology de definitieve versie van de beheervisie en was er ruimte voor vragen, zorgen en het delen van praktische ervaringen. De bijeenkomst vond plaats met eigenaren uit en belanghebbenden bij het gebied. Ook het Hoogheemraadschap van Rijnland was vertegenwoordigd. Naast de visie zelf werd ook gesproken over de rol van eigenaren, de waterkwaliteit, de recreatiedruk en de haalbaarheid van maatregelen. De bijeenkomst bevestigde de grote hoeveelheid kennis en betrokkenheid in het gebied en benadrukte het belang van heldere keuzes, goede communicatie en samenwerking bij de uitvoering.

Waar beginnen we?
De beheervisie geeft de eerste prioriteit aan het oostelijk deel van het plassengebied. Dit gebied is bijzonder waardevol door de aanwezige natuurverbindingen, Natura2000 en Natuurnetwerk Nederland. De oude watergangen, rietoevers en de waterplanten die hier nog voorkomen bieden leefruimte aan veel planten en dieren en vormen belangrijke schakels in en tussen deze natuurgebieden. Daarna komt als tweede prioriteit het noordelijk deel, met waardevolle percelen waar land en water langzaam in elkaar overgaan. Het middendeel komt als derde prioriteit aan bod, als een verbindende schakel tussen de gebieden.

Effectieve maatregelen
Voorgestelde maatregelen zijn onder meer herstel en bescherming van oevers en legakkers, de uitbreiding van rietkragen en natuurvriendelijke oevers, beter beheer van bestaande oevers en het terugzetten van hoge bomen. Ook wordt ingezet op communicatie en samenwerking met eigenaren, zodat zij worden betrokken in de uitvoering van de beheervisie en weten welke maatregelen kunnen bijdragen aan het herstel van het gebied. Daar hoort ook het terugdringen van meststoffen, bestrijdingsmiddelen en verstoring bij.

Het bestuur is nu aan zet
De beheervisie geeft ons richting voor de komende jaren. We weten beter waar de grootste kansen liggen en welke stappen nodig zijn om de natuur in het plassengebied verder te versterken. Het bestuur gaat komend kwartaal de visie vertalen naar concrete beheerplannen. Daarbij bouwen we voort op het natuurherstel dat de stichting de afgelopen jaren al met veel inzet heeft uitgevoerd. Vervolgens werken we met elkaar verder aan een levendig, soortenrijk en toekomstbestendig plassengebied.

De afsluitende tekst door van Waardenburg ecology in de beheervisie Reeuwijkse Plassen zegt het mooi:

Een landschap waarin stilte weer hoorbaar is, soorten zich kunnen herstellen en waar mensen zich bewust en met trots onderdeel voelen van het geheel. Dát is het Blauwe Juweel van het Groene Hart – niet alleen beschermd, maar opnieuw tot leven gebracht. We hopen dat het eenieder uitdaagt om bij te dragen aan het mooie gebied.

klik op onderstaande button om de Natuurbeheervisie te lezen: